Dodatkowy zwrot z tytułu ulgi na dzieci – czy można uzyskać zwrot od fiskusa nie płacąc podatku?
Rozliczenie PIT 2026 może być korzystne dla rodziców także wtedy, gdy w danym roku podatkowym nie wystąpił podatek do zapłaty albo był on bardzo niski. W takiej sytuacji nadal możliwe jest uzyskanie części lub całości ulgi prorodzinnej w formie tzw. dodatkowego zwrotu z tytułu ulgi na dzieci. Mechanizm ten polega na wykorzystaniu zapłaconych składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne jako podstawy do wypłaty zwrotu niewykorzystanej ulgi. W praktyce oznacza to realne wsparcie finansowe dla rodzin, które – mimo niskiego podatku – zachowują prawo do preferencji podatkowej.
Czy ulga na dzieci przyniesie zwrot, gdy nie było podatku?
Ulga na dzieci (ulga prorodzinna) to odliczenie od podatku. Wskazana preferencja podatkowa pomniejsza kwotę podatku należnego wynikającego z zeznania rocznego PIT-36 lub PIT-37. Jaki skutek odnosi zastosowanie ulgi, gdy podatnik nie osiągnął dochodu powodującego powstanie podatku albo podatek jest niższy niż przysługująca kwota odliczenia?
W takiej sytuacji zastosowanie znajduje dodatkowy zwrot z tytułu ulgi na dzieci. Jest to mechanizm pozwalający odzyskać niewykorzystaną część ulgi w granicach zapłaconych składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Ulga na dzieci to jedyne odliczenie, w którym brak podatku nie przekreśla możliwości uzyskania zwrotu od urzędu skarbowego.
Rozwiązanie to ma szczególne znaczenie po wprowadzeniu wysokiej kwoty wolnej od podatku (30 000 zł), która w wielu przypadkach powoduje brak zobowiązania podatkowego mimo osiągania dochodu.
Czy bez zapłaty podatku można uzyskać zwrot z urzędu skarbowego?
Coraz więcej osób uzyskuje dochody, od których nie ma obowiązku zapłaty podatku dochodowego. Dzieje się tak z uwagi na korzystanie z wysokiej kwoty wolnej od podatku, stosowania licznych zwolnień (np. ulga dla młodych, ulga dla pracujących seniorów) czy przez rozliczanie się wspólnie z małżonkiem. W każdej z tych sytuacji może okazać się, że podatek należny wynosi 0 zł albo jest zbyt niski, aby odliczyć pełną ulgę na dzieci.
Nie oznacza to jednak utraty prawa do zwrotu z urzędu skarbowego. W takim przypadku rozliczenie PIT 2026 pozwala wykazać dodatkowy zwrot w oparciu o zapłacone składki ZUS i składkę zdrowotną.
Jakie składki można uwzględnić przy dodatkowym zwrocie w PIT 2026
Limit dodatkowego zwrotu odpowiada sumie składek ZUS, które zostały w roku podatkowym:
- pobrane przez płatnika (najczęściej pracodawcę),
- zapłacone samodzielnie.
Nie można natomiast uwzględnić składek:
- odliczonych w innych zeznaniach,
- zaliczonych wcześniej do kosztów uzyskania przychodów.
To bardzo istotne ograniczenie, które w praktyce często decyduje o wysokości możliwego zwrotu.
Jak działa dodatkowy zwrot z tytułu ulgi na dzieci?
Dodatkowy zwrot nie może przekroczyć sumy opłaconych składek społecznych i zdrowotnych podlegających uwzględnieniu w zeznaniu rocznym PIT-36 lub PIT-37.
Stosowanie dodatkowego zwrotu z tytułu ulgi na dzieci następuje w czterech etapach:
- ustalenie przysługującą kwotę ulgi na dzieci, która odpowiada wartości podatku należnego
- sprawdzenie, jaka część nie została odliczona od podatku,
- porównanie pozostałej kwoty z wartością składek ZUS opłaconych w trakcie roku,
- zwrot kwoty nie wyższej niż limit składek + podatek.
Nawet przy zerowym podatku możliwe jest uzyskanie zwrotu – o ile w danym roku były opłacane składki ZUS lub zdrowotne.
Przykład:
Podatnik wychowywał dwoje dzieci przez cały rok podatkowy i ma prawo do ulgi na dzieci w wysokości:
2 × 1112,04 zł = 2224,08 zł
Podatek należny za rok wynosi 0 zł z uwagi na kwotę wolną.
W roku podatkowym zapłacono składki:
– społeczne – 1200 zł,
– zdrowotne – 1300 zł.
Łączna kwota składek wynosi 2500 zł.
W tej sytuacji podatnik może otrzymać pełny dodatkowy zwrot ulgi w wysokości 2224,08 zł, ponieważ mieści się on w limicie zapłaconych składek.
Kiedy dodatkowy zwrot nie przysługuje mimo prawa do ulgi?
Prawo do dodatkowego zwrotu z tytułu ulgi na dzieci nie będzie możliwy, jeżeli podatnik nie zapłacił podatku ani składek ZUS (społecznych i zdrowotnych) w roku podatkowym, którego dotyczy rozliczenie PIT lub gdy ulga została w całości rozliczona przez drugiego rodzica.
Na jakim druku wykazać dodatkowy zwrot w PIT 2026?
Dodatkowy zwrot wykazuje się bezpośrednio w zeznaniu rocznym:
- PIT-37 albo
- PIT-36.
W formularzu znajduje się specjalna sekcja oznaczona jako Dodatkowy zwrot z tytułu ulgi na dzieci.
Dlaczego dodatkowy zwrot z tytułu ulgi na dzieci jest najważniejszą preferencją podatkową w PIT 2026?
Mechanizm dodatkowego zwrotu pełni funkcję zabezpieczającą realną wartość ulgi prorodzinnej. Bez niego wielu podatników nie mogłoby skorzystać z preferencji wyłącznie dlatego, że ich podatek dochodowy został całkowicie zredukowany przez kwotę wolną od podatku.
Z perspektywy podatnika oznacza to, że PIT 2026 warto przeanalizować dokładnie nawet wtedy, gdy z góry wiadomo, że podatek wynosi 0 zł.
Rozliczenie PIT 2026 i odliczenie składki zdrowotnej
W obecnym stanie prawnym do limitu dodatkowego zwrotu uwzględnia się pełną zapłaconą składkę zdrowotną. To znacząco zwiększa potencjalną kwotę możliwego zwrotu w stosunku do wcześniejszych lat, kiedy uwzględniano tylko jej część podlegającą odliczeniu od podatku. Dzięki temu wielu podatników może obecnie odzyskać wyższą kwotę ulgi niż jeszcze kilka lat temu.
Jak sprawdzić, czy rozliczenie PIT 2026 jest prawidłowe?
W ramach rozliczenia PIT 2026 możliwe jest uzyskanie dodatkowego zwrotu z tytułu ulgi na dzieci nawet wtedy, gdy w danym roku podatkowym nie wystąpił podatek do zapłaty. Warunkiem jest jednak posiadanie zapłaconych składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne i wskazanie ich prawidłowej wysokości. Aby mieć gwarancję, że rozliczenie PIT zostanie prawidłowo wypełnione, warto skorzystać z jednego z elektronicznych programów PIT online. Szczególnie przejrzystą i łatwą w obsłudze aplikacją do wypełnienia zeznania rocznego jest PITax Twoje rozliczenie PIT. O ile rządowy Twój e-PIT również umożliwia rozliczenie ulgi na dzieci, to program PITax umożliwia bezproblemowe wypełnienie PIT z dodatkowym zwrotem, jednocześnie gwarantując bezpieczne rozliczenie z ochroną przed ewentualną kontrolą podatkową urzędu skarbowego. “Parasol ochronny” zabezpiecza podatnika do momentu przedawnienia zobowiązania podatkowego, czyli na okres 5 lat.
Autor tekstu: Mateusz Musiał, ekspert podatkowy
