Tradycja firmy rodzinnej jako przewaga konkurencyjna
Rodzinne przedsiębiorstwa od lat należą do najbardziej stabilnych uczestników polskiej gospodarki. Dziś muszą jednak łączyć rodzinne wartości z wyzwaniami globalnej konkurencji, cyfryzacji i szybko zmieniającymi się oczekiwaniami klientów.
Z najnowszego raportu Fundacji Firmy Rodzinne wynika, że 69 proc. Polaków wybiera produkty pochodzące z polskich firm rodzinnych, a 42 proc. jest gotowych zapłacić za nie więcej, jeśli ich jakość pozostaje porównywalna z ofertą konkurencji. Coraz większego znaczenia nabierają więc nie tylko cena, ale również jakość, funkcjonalność, transparentność pochodzenia i autentyczność marki.
– Firma rodzinna to wartość sama w sobie i dobrze pielęgnowana może przynieść powód do dumy dla wszystkich członków rodziny. Istotne jest to, by nauczyć się w niej dobrze żyć, nie tracąc siebie – mówi Katarzyna Grupińska z Fundacji Firmy Rodzinne. – Przedsiębiorca wnosi do swojej firmy to, kim naprawdę jest – swoją wewnętrzną siłę, wrażliwość i talent. Na tym z czasem buduje się kultura firmy rodzinnej, którą klienci potrafią docenić.
Od sklepu z kawą i herbatą po obecność w 80 krajach
Jednym z przykładów rozwoju wielopokoleniowego przedsiębiorstwa jest Grupa Mokate. Jej współczesna historia rozpoczęła się w 1990 r., jednak korzenie rodzinnego biznesu Mokryszów sięgają 1900 r., kiedy Josef Mokryš otworzył w miejscowości Dobra na Śląsku Cieszyńskim, dziś położonej w Czechach, sklep oferujący m.in. kawę i herbatę. Po ponad 120 latach Grupa prowadzi sprzedaż w blisko 80 krajach i osiąga około 1,5 mld zł rocznych przychodów.
Historia Mokate dobrze pokazuje, jak zmienia się model sukcesji w przedsiębiorstwach rodzinnych. Coraz częściej kolejne pokolenie nie tylko przejmuje odpowiedzialność za istniejący biznes, ale wyznacza nowe kierunki jego rozwoju. W Grupie Mokate proces ten dobrze ilustruje działalność Sylwii Mokrysz, przedstawicielki czwartego pokolenia rodziny.
Przez lata Mokate budowało swoją pozycję przede wszystkim dzięki produktom konsumenckim. Dziś rozwija także segment B2B, obejmujący komponenty i półprodukty wykorzystywane przez producentów żywności i napojów. Obszar ten odpowiada już za około jedną trzecią przychodów Grupy, odzwierciedlając zmiany zachodzące na europejskim rynku spożywczym.
Innowacje jako proces
W przedsiębiorstwach rodzinnych innowacje coraz rzadziej mają charakter pojedynczych projektów. Stają się elementem długofalowej strategii opartej na analizie trendów, rozwoju technologii oraz obserwacji zmieniających się potrzeb konsumentów. Rosnące znaczenie zyskują m.in. żywność funkcjonalna, produkty premium, wyroby bez dodatku cukru czy oferta oparta na matchy.
– Najtrwalsze innowacje powstają wtedy, gdy przedsiębiorstwo rozwija nowe produkty bez utraty wiarygodności swoich podstawowych marek. To jedna z najtrudniejszych kompetencji strategicznych – podkreśla Sylwia Mokrysz.
Wiedza jako narzędzie zarządzania
Jednym z przykładów takiego podejścia jest utworzenie Coffee and Tea Market Research Institute (CTMRI) – Instytutu Badań Rynku Kawy i Herbaty, zainicjowanego przez Sylwię Mokrysz. Instytut analizuje światowy rynek kawy i herbaty, monitoruje trendy oraz prowadzi badania dotyczące zachowań konsumentów. Jego celem jest połączenie wiedzy naukowej z praktyką biznesową łącząc wiedzę naukową z praktyką biznesową. Wyniki badań mają pomagać przedsiębiorcom lepiej rozumieć zmiany zachodzące na rynku i podejmować decyzje w oparciu o dane, a nie wyłącznie doświadczenie.
Sylwia Mokrysz
Członek zarządu i prokurent Grupy Mokate, reprezentująca czwarte pokolenie rodziny Mokryszów. Doktor nauk społecznych w dyscyplinie nauki o zarządzaniu i jakości. Odpowiada za rozwój nowych produktów, działalność badawczo-rozwojową oraz umiędzynarodowienie Grupy Mokate.
Zainicjowała powstanie Coffee and Tea Market Research Institute (CTMRI) – Instytutu Badań Rynku Kawy i Herbaty, prowadzącego badania nad światowym rynkiem kawy i herbaty. Instytut realizuje projekty badawcze we współpracy ze środowiskiem akademickim oraz wydaje recenzowane anglojęzyczne czasopismo „Coffee & Tea Marketing Journal”, indeksowane od 2024 r. w pięciu bazach naukowych.
Angażuje się również w rozwój przedsiębiorczości kobiet. W 2016 r. reprezentowała Polskę podczas Women’s Entrepreneurship Day w siedzibie ONZ w Nowym Jorku. Jest Polską Ambasadorką Przedsiębiorczości Kobiet oraz uczestniczy w międzynarodowym programie mentoringowym Million Women Mentors.
Kapa
