Rok rekordów i nowych wyzwań
Z Maciejem Trybuchowskim, prezesem KDPW i KDPW_CCP, rozmawiała Justyna Szymańska.
Mamy początek roku, więc to dobry czas na podsumowania. Jak Pan ocenia miniony rok, jeśli chodzi o polski rynek kapitałowy?
Rok 2025 to dobry okres dla polskiej gospodarki i rodzimego rynku kapitałowego. Odnotowaliśmy najwyższy od 3 lat wzrost gospodarczy, będąc pod tym względem w europejskiej czołówce. Polska weszła do grona 20 największych gospodarek świata. Indeksy giełdowe biły historyczne rekordy, rosły obroty i liczba transakcji, które przyciągnęły na warszawski parkiet miliardy złotych nowego kapitału. Rosła liczba rachunków maklerskich. W 2025 r. przekroczyła symboliczną wartość 2,5 mln. Warto jednak pamiętać, że tylko jakieś 300 tys. z nich to rachunki aktywne, czyli takie, na których realizowana jest co najmniej jedna transakcja na pół roku. Nie możemy jednak osiąść na laurach – mamy sporo pracy do wykonania, bo nasz rynek kapitałowy nie odpowiada skali gospodarki. Kapitalizacja warszawskiej giełdy do PKB to tylko 25–30 proc. W UE średnia to powyżej 50 proc., a są kraje – jak np. Szwecja – gdzie ta relacja sięga 170 proc.
W ubiegłym roku KDPW zacieśnił współpracę z rynkiem armeńskim. To dość egzotyczny kierunek.
Kraje Azji Centralnej zmieniają orientację z prorosyjskiej na zachodnią i jest to bez wątpienia szansa dla polskiego rynku kapitałowego. Współpraca z tamtejszym rynkiem stanowi element szerszej strategii wspierania rozwoju rynku kapitałowego w Armenii oraz budowania jego relacji z rynkami w Unii Europejskiej. W czerwcu 2022 r. Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie nabyła 65,03 proc. udziałów w Armeńskiej Giełdzie Papierów Wartościowych (AMX). AMX jest właścicielem armeńskiego centralnego depozytu papierów wartościowych.
W czerwcu 2025 r. KDPW uzyskał akredytację uprawniającą do nadawania kodów LEI podmiotom prawnym zarejestrowanym w Armenii. Rozszerzenie akredytacji wpisuje się w strategię usługi LEI, ukierunkowaną na poszukiwanie nowych możliwości rozwoju, m.in. poprzez zwiększenie jej zasięgu geograficznego, rozwój kanałów dystrybucji, a w konsekwencji wzrost liczby nadawanych i odnawianych kodów LEI.
Kolejnym elementem zacieśniającym relacje między rynkami kapitałowymi w Polsce i w Armenii było podpisanie umowy między Krajowym Depozytem Papierów Wartościowych a Central Depository of Armenia (CDA) we wrześniu 2025 r. Dzięki temu utworzone zostało bezpośrednie połączenie operacyjne z rynkiem armeńskim. Umowa otwiera drogę dla tamtejszych spółek do notowania na giełdzie w Warszawie.
Jakie są obecnie najważniejsze wyzwania stojące przed Krajowym Depozytem Papierów Wartościowych?
Największym wyzwaniem, przed jakim stoi polski rynek kapitałowy, ale także inne, mniejsze rynki w Unii Europejskiej, jest kwestia tzw. Market Integration and Supervision Package (MISP), który wynika z szerszego projektu, jakim jest Unia Oszczędności i Inwestycji.
Musimy sprawić, aby MISP był narzędziem wzmocnienia regionalnej pozycji polskiego rynku, a nie akceleratorem jego marginalizacji. Dla Polski kluczowe nie jest blokowanie pakietu, lecz stworzenie takich rozwiązań, które będą uwzględniały także interesy mniejszych rynków kapitałowych w UE.
Raport Mario Draghiego wskazuje, że Europa potrzebuje innowacji, a w porównaniu z rynkiem amerykańskim czy chińskim ma bardzo ograniczony dostęp do finansowania poprzez rynek kapitałowy, który przecież najbardziej wspiera innowacyjność i produktywność gospodarki. Europa, w odróżnieniu np. od USA, nie jest jednolitym rynkiem kapitałowym, a tworzy go wiele mniejszych i większych rynków kapitałowych o różnej tradycji i reżimach prawnych. Wyzwaniem jest stworzenie takich rozwiązań, które pozwolą na wzrost zdolności rynku kapitałowego do finansowania gospodarki w skali europejskiej przy jednoczesnym zachowaniu rynków regionalnych, w tym coraz silniejszego rynku kapitałowego finansującego polską gospodarkę.
Polski rynek finansowy pod względem zastosowań rozwiązań cyfrowych i innowacji plasuje się w światowej czołówce. Widać to także na przykładzie Krajowego Depozytu. Technologia napędza nasze działania. Wystarczy spojrzeć na usługi, jakie wprowadziliśmy w ostatnich latach. Co warto podkreślić, oparte są one na rozwiązaniach technologicznych opracowanych w większości przez specjalistów IT pracujących w KDPW.
Co z kwestią skrócenia cyklu rozrachunkowego?
Tak, to też bardzo ważna kwestia. Chociaż zmiana cyklu rozrachunkowego z T+2 na T+1 zaplanowana jest dopiero na październik 2027 r., będzie to także temat ważny dla rynku kapitałowego w tym roku. Przejście na skrócony cykl będzie bowiem wyzwaniem prawnym, technologicznym i inwestycyjnym dla wszystkich uczestników rynku – od instytucji infrastruktury, przez nadzorców, aż po firmy inwestycyjne i banki.
Wróćmy jeszcze na moment do technologii. KDPW jest pionierem na polskim rynku finansowym, jeśli chodzi o wykorzystanie technologii blockchain. Realizujecie teraz kolejny projekt w tym obszarze. Czego dotyczy?
Od wielu lat spółki Grupy KDPW intensywnie inwestują w rozwój usług opartych na rozwiązaniach technologicznych, wspierając proces cyfryzacji rynku finansowego i polskiej gospodarki. Nasz najnowszy projekt – CSDonDLT – jest odpowiedzią na wyzwania technologiczne, jakie stoją przed infrastrukturą posttransakcyjną. Bazuje on na dotychczasowych doświadczeniach i obserwacjach KDPW w odniesieniu do potencjału oraz korzyści wynikających z zastosowania technologii blockchain jako uzupełnienia i funkcjonalnego rozszerzenia tradycyjnej infrastruktury rynku kapitałowego.
Projekt CSDonDLT realizowany jest jako implementacja dodatkowej, komplementarnej warstwy systemu depozytowo-rozrachunkowego opartej na technologii blockchain. Nie oznacza to, że zastępujemy dotychczasowy system nowym. Komplementarność, a tym samym pełna interoperacyjność obu warstw systemu depozytowo-rozrachunkowego, pozwoli na dokonywanie płynnych transferów papierów wartościowych z warstwy tradycyjnej do DLT i na odwrót.
Na obecnym etapie koncentrujemy się na rozrachunku transakcji OTC, obejmując swoim zakresem zarówno przechowywanie, swobodny transfer papierów wartościowych, jak i atomowy rozrachunek transakcji w ramach warstwy DLT. W ramach prowadzonych prac stwierdziliśmy, że technologia ta niesie ze sobą potencjał do zasadniczego uproszczenia procesów w obszarze rozrachunku, zwłaszcza w przypadku transakcji pozagiełdowych (OTC).
