Weto dla fiskusa. Prezydent stanął po stronie podatników
11 czerwca 2026 r. Prezydent RP Karol Nawrocki zawetował ustawę nowelizującą Ordynację podatkową oraz Kodeks karny skarbowy. Decyzja bardzo cieszy, bo dotyczyła jednej z najbardziej kontrowersyjnych reform prawa podatkowego ostatnich lat, czyli zasad przedawnienia zobowiązań podatkowych.
Choć projekt przewidywał likwidację od dawna krytykowanego mechanizmu zawieszania biegu przedawnienia poprzez wszczęcie postępowania karnego skarbowego, w ocenie Prezydenta proponowane rozwiązania prowadziły do powstania nowych instrumentów umożliwiających organom podatkowym znaczące wydłużenie okresu dochodzenia należności publicznoprawnych. Nie da się ukryć, że ustawodawca próbował usunąć jeden problem, tworząc jednocześnie nowe ryzyka dla bezpieczeństwa prawnego podatników. W uzasadnieniu weta Prezydent wskazał przede wszystkim na konieczność ochrony konstytucyjnej zasady zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa. W ocenie Prezydenta państwo nie powinno tworzyć mechanizmów pozwalających na nieograniczone lub nadmiernie wydłużone dochodzenie zobowiązań podatkowych. Podatnik musi mieć możliwość racjonalnego planowania swojej działalności gospodarczej oraz pewność, że po upływie określonego czasu jego sytuacja prawna nie będzie mogła zostać zakwestionowana przez administrację skarbową.
Przyjęta przez parlament nowelizacja przewidywała kilka istotnych zmian w zakresie przedawnienia zobowiązań podatkowych. Największe znaczenie miała likwidacja możliwości zawieszania biegu terminu przedawnienia wskutek wszczęcia postępowania karnego skarbowego. Mechanizm ten od lat budził kontrowersje wśród przedsiębiorców. Wielokrotnie zarzucano organom podatkowym instrumentalne wykorzystywanie postępowań karnych skarbowych wyłącznie w celu przerwania biegu przedawnienia. Projekt wprowadzał nowe przesłanki zawieszenia biegu przedawnienia związane z postępowaniami dotyczącymi unikania opodatkowania, w tym prowadzonymi z zastosowaniem klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania (GAAR). Nowelizacja zakładała również zmianę zasad dotyczących zobowiązań zabezpieczonych hipoteką przymusową lub zastawem skarbowym. Obecnie należności takie pozostają poza klasycznym mechanizmem przedawnienia. Projekt przewidywał bardziej złożony model oparty na zawieszeniu biegu terminu przedawnienia na okres obowiązywania zabezpieczenia. Prezydent zakwestionował nie tylko wpływ nowych regulacji na sytuację podatników, ale również ich zgodność z konstytucyjnymi zasadami podziału władz i kompetencji organów państwa. W uzasadnieniu weta wskazano, że proponowane przepisy mogły prowadzić do przesunięcia części rozstrzygnięć dotyczących zobowiązań podatkowych na grunt postępowań karnych, co mogłoby wywoływać wątpliwości kompetencyjne pomiędzy organami podatkowymi, sądami administracyjnymi oraz sądami powszechnymi.
Od pomysłu do własnego biznesu. Działalność nierejestrowana i przedsiębiorczość mam
Z perspektywy przedsiębiorców decyzja Prezydenta oznacza utrzymanie dotychczasowych zasad przedawnienia zobowiązań podatkowych. Nadal obowiązywać będzie możliwość zawieszenia biegu przedawnienia w związku z wszczęciem postępowania karnego skarbowego,pomimo że jest to rozwiązanie od lat będące przedmiotem sporów sądowych i krytyki środowisk biznesowych. W praktyce oznacza to zachowanie status quo. Dla wielu podatników może to być rozwiązanie bardziej przewidywalne niż wejście w życie nowych, nieprzetestowanych regulacji. Wydaje się, że prezydenckie weto nie kończy dyskusji o przedawnieniu zobowiązań podatkowych. Wręcz przeciwnie – pokazuje, że jest to jeden z najbardziej wrażliwych obszarów prawa podatkowego, wymagający ostrożności legislacyjnej.
