13.4 C
Warszawa
wtorek, 27 września 2022

Koniecznie przeczytaj

Pałac w Sieniawie

Na północny wschód od Łańcuta położona jest Sieniawa. Niewielkie miasteczko, liczące nieco ponad dwa tysiące mieszkańców, otaczają piękne lasy dawnej puszczy sandomierskiej.

Skrywa ono w sobie niezwykły pałac w stylu późnobarokowym założony przez Michała Hieronima Sieniawskiego i rozbudowany przez ród Czartoryskich. Dziś jest to należący do skarbu państwa wysokiej klasy hotel. Rodzina Czartoryskich zrzekła się roszczeń do tej nieruchomości.

 Badania archeologiczne w części Podkarpacia gdzie leży Sieniawa potwierdzają, że istniały tam ludzki osady już w okresie kultury łużyckiej czyli około 4000 lat p.n.e. Od 981 r. Sieniawa i okolice należała do Rusi Kijowskiej, a później do Księstwa Halickiego. Po sporze z Węgrami ten region pozostawał w polskim władaniu od pierwszej połowy XIV wieku, aż do roku 1772. Dybów, bo tak brzmiała pierwotna nazwa Sieniawy istniał już w XV wieku. W 1650 r. Mikołaj Sieniawski wznosi tam fortecę, a w kolejnych trzech dziesięcioleciach buduje fortyfikacje. W tym samym czasie zakłada Sieniawę, która w 1762 r. otrzymuje prawa miejskie. Pałac rozwija syn założyciela – Adam Mikołaj. Zakłada tam park i przebudowuje pomarańczarnię tworząc istniejący do dziś zespół parkowo-pałacowy.

W 1734 r., w wyniku ślubu jego córki, a wnuczki założyciela – Zofii z Augustem Czartoryskim, miasto staje się własnością tego znanego z zaangażowania w sprawy polskie rodu. Książe Czartoryski chociaż lubił spędzać czas w Puławach i Warszawie, to chętnie przyjeżdżał również do Sieniawy. Decyduje się na rozbudowanie pałacu o boczne pawilony i kompleksowe odnowienie wnętrz. Na przyszłość Sieniawy wpływa upadek II Rzeczpospolitej. Czartoryscy za zaangażowanie w wojnę z Rosją stają się ofi arami represji. Zarekwirowana zostaje większość ich dóbr. W 1812 r. do Sieniawy przybywają i zamieszkują na stałe Izabela i Adam Czartoryscy. Staje się ona główną siedzibą rodu i miejscem chętnie odwiedzanym przez wybitnych ludzi, polityków, poetów, pisarzy i filozofów.

Częstym gościem jest tam m.in. Tadeusz Kościuszko. To właśnie podczas pobytu w Sieniawie otrzymał on od Czartoryskich pożyczkę na konieczny wyjazd do Stanów Zjednoczonych, gdzie zasłynął nie tylko podczas działań militarnych, ale też stworzył podwaliny szkolnictwa wojskowego. W drugiej połowie XIX wieku Czartoryscy przeprowadzają przebudowę pałacu i nadbudowują piętro. Zyskuje późnobarokowy charakter. Podczas pierwszej wojny światowej pałac zostaje mocno zniszczony. Nie może być nawet wykorzystywany do celów mieszkaniowych.

Remont, rozpoczęty przed II Wojną Światową przez Augustyna Czartoryskiego nie zakończono. To właśnie w pałacowych pomieszczeniach, przechowywany był podczas II wojny światowej sławny obraz „Dama z Łasiczką”. Przez znaczną część okresu PRL pałac pozostawał w ruinie, stopniowo niszczał, był zupełnie niezabezpieczony. Pierwsze prace remontowe rozpoczęły się w latach osiemdziesiątych, a ostatecznie do dawnej świetności powrócił w 2002 r. Obecnie pełni funkcje hotelowo-restauracyjne, jest miejscem licznych spotkań czy konferencji. Rodzina Czartoryskich w wyniku umowy podpisanej z rządem w grudniu 2016 r. zrzekła się roszczeń do nieruchomości w Sieniawie.

Autor

Poprzedni artykułCoraz więcej śmieci na Mazowszu
Następny artykułPlus tygodnia

Najnowsze